Konkurs promuje wartościowe propozycje wydawnicze nawiązujące do literackiego charakteru miasta, jego pisarskiego dziedzictwa oraz najważniejszych postaci i zjawisk życia kulturalnego. Na wyróżnienia w drugim naborze przeznaczonych zostanie w sumie ponad 200 tys. zł. Od początku istnienia nagrody, czyli od 2020 roku, wsparcie otrzymało ponad 250 projektów literackich.
– Nagroda Krakowa Miasta Literatury UNESCO jest odpowiedzią na współczesne wyzwania stojące przed branżą książki – mówi Carolina Pietyra, dyrektorka KBF. – To realne wsparcie dla twórców i twórczyń literackich, którzy nierzadko borykają się z trudnościami dotyczącymi wydania swojej książki. Wspieramy ich w tym, usprawniając proces wydawniczy oraz oferując spotkania autorskie. Nagroda KMLU to obok programu rezydencji literackich, funduszu księgarskiego KMLU czy Krakowskiego Kiermaszu Książki „Szukam słowa” ważna część działań programu Kraków Miasto Literatury UNESCO. Jako KBF dokładamy wszelkich starań, by życie literackie w mieście rozwijało się i inspirowało twórców z innych części Polski.
Łączna pula nagród w obu naborach na 2026 rok wynosi 415 tys. zł. Ale to nie wszystko. Nagrodzone projekty będą również promowane w mediach społecznościowych Krakowa Miasta Literatury UNESCO, a także podczas spotkań premierowych w krakowskich księgarniach kameralnych lub Pałacu Potockich przy Rynku Głównym 20.
Dotychczasowi laureaci i laureatki reprezentowani byli zarówno przez duże wydawnictwa działające na rynku książki (m.in. wydawnictwo Znak, Wydawnictwo Literackie, Wydawnictwo Czarne), jak i przez oficyny niszowe (m.in. Wydawnictwo Ha!art, Wydawnictwo Nisza, timof i cisi wspólnicy, Stowarzyszenie Twórcze Zenit, Wydawnictwo Drzazgi, Wydawnictwo Officyna, Fundacja KONTENT).
W pierwszym naborze w 2026 roku laureatami Nagrody KMLU zostało 26 twórców i twórczyń, między innymi: Wojciech Bonowicz, Anna Cieplak, Olga Hund, Stanisław Kalina Jaglarz, Małgorzata I. Niemczyńska, Jacek Paśnik, Dominika Słowik, Wit Szostak czy Barbara Woźniak.
Do tej pory wsparcie otrzymały projekty literackie m.in.: Alicji Zioło („Krakowianki. Twarze polskiej herstorii”), Łukasza Barysa („Małe pająki”), Oli Bylicy („SOS. Stowarzyszenie Obrońców Smoków”), Jadwigi Maliny („Przysłona”), Barbary Sadurskiej („Rada smoków”, „Bajka, Bajeczka”), Agaty Puwalskiej („Otwarte światy”), Moniki Śliwińskiej („Książę. Biografia Tadeusza Boya Żeleńskiego”), Elżbiety Łapczyńskiej („Mowa chleba”), Oskara Hedemanna (tłumaczenie książki „Brutalizm”), Pauliny Małochleb („Mięśnie mam od miłości. O macierzyństwie”), Marcina Oskara Czarnika („Misterium”, „Trzy dni, trzy noce”), Jacka Dehnela i Piotra Tarczyńskiego („Śmierć na Wenecji”), Anny Goc („Głusza”), Katarzyny Kobylarczyk („Ciałko. Hiszpania kradnie swoje dzieci”), Małgorzaty Lebdy („Łakome”), Andrzeja Dybczaka („W drodze na górę Ul’a”), Cezarego Łazarewicza („Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa”), Radka Raka („Agla. Alef”, „Maja i czas motyli”) czy Ishbel Szatrawskiej („Toń”). Pełna lista laureatów jest dostępna na stronie internetowej.
Sukcesy twórców i twórczyń potwierdzają wysoki poziom nagradzanych projektów. Aż czterech pisarzy wyróżnionych Nagrodą KMLU otrzymało do tej pory nominacje do Nagrody Literackiej Nike: Ewa Lipska, Małgorzata Lebda, Cezary Łazarewicz oraz Tomasz Różycki. W latach 2023, 2024 i 2025 laureaci otrzymali kilkadziesiąt nominacji, nagród i wyróżnień w najważniejszych konkursach literackich w Polsce. Warto wspomnieć chociażby o nominacjach do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego dla Katarzyny Kobylarczyk i Małgorzaty Nocuń, nominacji do Nagrody Literackiej Gdynia dla Mateusza Górniaka, nominacjach do Paszportów „Polityki” dla Elżbiety Łapczyńskiej i Mateusza Pakuły, a także nominacji do Nagrody Conrada oraz przyznaniu Wawrzynu. Literackiej Nagrody Warmii i Mazur za rok 2023 (nagroda główna i nagroda czytelników) dla Ishbel Szatrawskiej.
Jak aplikować?
Nagroda KMLU jest wyróżnieniem indywidualnym przyznawanym osobom współtworzącym publikacje książkowe: pisarzom i pisarkom, redaktorom i redaktorkom, ilustratorom i ilustratorkom oraz tłumaczom i tłumaczkom. Kandydatury do nagrody zgłaszają wydawcy, wskazując wybranych twórców.
Wniosek (w zał.) powinien zawierać opis projektu wydawniczego, dotychczasowe dokonania kandydata w zakresie działalności literackiej, recenzję planowanej publikacji oraz krótki fragment zgłaszanego utworu o długości min. 3000 znaków w przypadku prozy, 1500 znaków w przypadku poezji lub 3 strony w przypadku innych utworów (np. ilustracji), lecz nie więcej niż 10 stron wydawniczych. Jeden wniosek o przyznanie nagrody może dotyczyć wyłącznie jednego autora, niezależnie od tego, czy stworzony przez niego utwór jest dziełem samodzielnym czy współautorskim.
Termin nadsyłania zgłoszeń upływa 6 września o godz. 23.59. Aktualny nabór dotyczy książek, które zostaną opublikowane do 31 grudnia 2027 roku. Ogłoszenie laureatów i laureatek nastąpi nie później niż 5 października.
Szczegółowe informacje dotyczące wymaganej dokumentacji oraz zasad udziału w konkursie są dostępne w regulaminie Nagrody KMLU i na stronie internetowej.
Oceny nadesłanych propozycji dokona komisja w składzie: Paweł Szczepanik (Pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Kultury), prof. dr hab. Dorota Kozicka (Katedra Krytyki Współczesnej na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego), Aleksandra Lipczak (przewodnicząca Komisji Konkursowej, Dział Literacki KBF), Marcelina Karcz (wiceprzewodnicząca Komisji Konkursowej, Dział Literacki KBF), Mateusz Nykiel-Biełhorodski (sekretarz Komisji Konkursowej, Dział Literacki KBF).
Nagroda Krakowa Miasta Literatury UNESCO, ustanowiona w 2020 roku na mocy uchwały Rady Miasta Krakowa, jest odpowiedzią na współczesne wyzwania stojące przed branżą książkową. Wyróżnienie jest elementem Programu Patronackiego KMLU realizującego kluczowe założenia strategii Krakowa Miasta Literatury UNESCO oraz Programu Rozwoju Kultury w Krakowie do roku 2030.
Regulamin Nagrody KMLU 2026
Organizatorem konkursu o Nagrodę Krakowa Miasta Literatury UNESCO jest Gmina Miejska Kraków, a realizatorem KBF – instytucja kultury Miasta Krakowa i operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO (zgodnie z uchwałą nr XXXVII/972/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 11 marca 2020 roku).
Uchwała Rady Miasta Krakowa z dnia 11.03.2020 roku powołująca Nagrodę KMLU
W razie pytań dotyczących postępowania konkursowego prosimy o kontakt z sekretarzem nagrody Mateuszem Nykielem-Biełhorodskim z zespołu Krakowa Miasta Literatury UNESCO: mateusz.nykiel@kbf.krakow.pl, tel. +48 507 281 692.

