Sprawca sobotniego zamachu zabił sześć osób na Rynku Głównym, a wcześniej, według prokuratury, swoich rodziców i siostrę w Ostrowcu Świętokrzyskim. W poniedziałek nad ranem zmarł w szpitalu (pisaliśmy o tym tutaj). Jego 80-letnia babcia w ciągu jednego weekendu straciła córkę, zięcia, wnuczkę i drugiego wnuka, który okazał się mordercą. Do niej w niedzielę i w poniedziałek pojechali dziennikarze.

Co opublikowały redakcje

  • „Fakt” opublikował w niedzielę rozmowę z babcią, na stronie i w mediach społecznościowych, z cytatem: „Co tu rozmawiać. Moja córka nie żyje”. W poniedziałek rano materiału nie było już na stronie ani na profilach w serwisach Facebook i Instagram (Wirtualnemedia.pl).
  • Kanał Zero pokazał w poniedziałek w programie „Interwencja Zero” około ośmiominutowy materiał reporterki Małgorzaty Frydrych. Reporterka odwiedziła babcię w domu i rozmawiała z nią oraz z wujem sprawcy, głównie o relacjach w rodzinie. Twarze obojga zostały zamazane. Materiał trafił też jako osobny film na YouTube i jako tekst na zero.pl. Z dostępnych relacji nie wynika, czy rodzina zgodziła się na publikację (Wirtualnemedia.pl, Do Rzeczy).
  • „Gazeta Wyborcza” opublikowała w poniedziałek w wydaniu kieleckim reportaż Grzegorza Walczaka „To było takie dobre dziecko”, oparty głównie na wypowiedziach babci. W poniedziałek po południu był wciąż dostępny w serwisie gazety.

Cytaty z rozmów z babcią powtórzyły potem inne serwisy, m.in. Wirtualna Polska, o2, Dziennik.pl, „Super Express”, Radio ESKA i Pudelek.

Kanał Zero usuwa i przeprasza

Po fali krytyki Kanał Zero usunął materiał w poniedziałek, razem z krótkimi filmami w mediach społecznościowych. Krzysztof Stanowski napisał na X:

Materiał z odwiedzinami u babci zamachowca był niepotrzebny i został usunięty, podobnie jak wszystkie inne ślady po nim (rolki, shorty). Przepraszamy za niego.

— Krzysztof Stanowski (@K_Stanowski) wpis na X

Robert Mazurek, dziennikarz Kanału Zero, dodał:

Autor zrobił materiał, wydawca go wrzucił. Tak, to był błąd i za to jako Kanał przeprosiliśmy. Za szybko, za dużo, przepraszamy.

— Robert Mazurek (@wina_Mazurka) wpis na X

Kto krytykował

  • Katarzyna Kotula, pełnomocniczka rządu do spraw równości, napisała: „Obrzydliwe! Dno!”, „Czy są jakieś granice bycia hieną?” i „Zostawcie tę rodzinę w spokoju!”. Przywołała zalecenia dotyczące relacjonowania masowych zabójstw, wypracowane w Stanach Zjednoczonych po kolejnych strzelaninach. Krzysztof Stanowski odpowiedział jej: „Mimo że mnie Pani obraża, to się tutaj z Panią zgodzę. Ten materiał był niepotrzebny” (za Do Rzeczy).
  • Rafał Mrowicki z portalu XYZ pytał na X, czemu miało służyć wypytywanie starszej kobiety, która właśnie straciła bliskich (za Wirtualnemedia.pl).
  • Roman Giertych, poseł KO, napisał na X, że pracownicy Kanału Zero i „Gazety Wyborczej”, którzy „nachodzili kobietę, która straciła syna, wnuczkę i synową” (w rzeczywistości straciła córkę i zięcia), „nie powinni już nigdy pracować w mediach”, podobnie jak ci, którzy im to zlecili.
  • Pod materiałem Kanału Zero na YouTube, zanim go usunięto, przeważały komentarze krytyczne.

„Gazeta Wyborcza” do poniedziałkowego popołudnia nie odniosła się publicznie do krytyki. Jeśli to zrobi, dopiszemy jej stanowisko.

Dlaczego to ma znaczenie

Rodzina sprawcy w tej historii jest również rodziną ofiar. Babcia, z którą rozmawiali dziennikarze, pochowa córkę i wnuczkę, a do tego będzie żyć z tym, co zrobił jej wnuk. Nie jest osobą publiczną, nie ma rzecznika i nie zna zasad pracy mediów. Pytanie „jaki był Michał” zadane jej w progu domu dwa dni po tragedii nie wnosi niczego, czego nie ustali śledztwo, a może jej bardzo zaszkodzić.

Polskie media mają na takie sytuacje własne zasady. Karta Etyczna Mediów z 1995 r., podpisana przez największe organizacje dziennikarskie i nadawców, wymienia m.in. zasadę szacunku i tolerancji, czyli poszanowania ludzkiej godności, prywatności i dóbr osobistych, oraz zasadę pierwszeństwa dobra odbiorcy. Na świecie po masowych zabójstwach coraz częściej przyjmuje się też podejście „no notoriety”: nie robić ze sprawcy postaci, nie pokazywać go w kółko i nie szukać sensacji w jego otoczeniu. To nie jest cenzura, tylko ostrożność, bo rozgłos bywa paliwem dla kolejnych sprawców.

Jakie zasady przyjęliśmy u siebie

Skoro oceniamy innych, uczciwie piszemy też o sobie:

  • nie kontaktowaliśmy się z rodziną sprawcy i nie zamierzamy tego robić,
  • nie publikujemy wizerunku sprawcy, a jego imię i inicjał nazwiska podajemy tak, jak podają je służby,
  • ofiar nie wymieniamy z nazwiska; podajemy tylko to, co przekazali wojewoda i prokuratura (wiek, obywatelstwo),
  • nagranie z interwencji policji pokazujemy wyłącznie w tekście o policjantach, za ostrzeżeniem i potwierdzeniem pełnoletności, i nie udostępniamy go w mediach społecznościowych,
  • gdy coś okazuje się nieprawdą albo przesadą, poprawiamy to w tekście i piszemy o tym otwarcie.

Nie zawsze nam się to udaje. W pierwszych godzinach po zamachu podawaliśmy pięć ofiar, zanim służby potwierdziły sześć, a w jednym z tekstów musieliśmy usunąć zdanie, którego nie potwierdzało żadne źródło. Dlatego tym bardziej uważamy, że granice trzeba wyznaczać zawczasu, a nie po fali krytyki.

Komentarz redakcji

Poniżej opinia redakcji.

Kanałowi Zero trzeba oddać jedno: przeprosił szybko, bez wykrętów i usunął materiał w całości. W polskich mediach to wciąż rzadkość. Ale przeprosiny po fakcie nie cofną tego, że ktoś zapukał do drzwi kobiety, której świat zawalił się w ciągu doby, i włączył kamerę. Ten materiał nie powinien w ogóle powstać, a nie tylko zniknąć.

Po zamachu na Rynku widzieliśmy już telewizję, która wskazywała winnych, zanim ktokolwiek cokolwiek wiedział (pisaliśmy o tym), i polityków, którzy liczyli punkty nad ciałami ofiar. Wizyty u babci sprawcy to ten sam pośpiech w innym przebraniu: potrzeba, żeby mieć coś, czego nie mają inni. Jedyne, czego po takiej tragedii naprawdę potrzebują czytelnicy, to sprawdzone fakty, informacja, gdzie szukać pomocy, i spokój dla tych, którzy zostali. Rodzinę sprawcy zostawmy w spokoju.

Przejrzystość: Kanał Zero prowadzi zbiórkę „Dla policjantów i ich rodzin”, o której pisaliśmy. W poniedziałek wysłaliśmy jego redakcji pytania o sposób podziału zebranych pieniędzy. To osobna sprawa, ale piszemy o niej, żeby było jasne, że mamy z Kanałem Zero kontakt.

Źródła: wpisy Krzysztofa Stanowskiego, Roberta Mazurka, Katarzyny Kotuli i Romana Giertycha na X; Wirtualnemedia.pl, Do Rzeczy, donald.pl; Karta Etyczna Mediów. Stan na 9 listopada 2026 r.