Aktualizacja, 18 września: ZDMK odwołał poniedziałkowy start tramwaju z powodu usterki oprogramowania w tunelu. Nowej daty nie ma. Piszemy o tym w osobnym tekście. Poniższy tekst opisuje plan sprzed odwołania.

Datę ogłosił 13 września Stanisław Kracik, pełniący funkcję prezydenta Krakowa: „21 września zapraszam. Jedziemy do Mistrzejowic”. Trasa łączy skrzyżowanie Lema i Meissnera z Mistrzejowicami przez rondo Młyńskie, rondo Polsad, Dobrego Pasterza i Bohomolca. Ma 19 przystanków, w tym dwa podziemne, i ponad kilometr tunelu pod rondem Polsad. Miasto obiecuje dojazd do centrum krótszy o około 12 minut, wydzielone torowisko i priorytet na sygnalizacji.

Którędy pojedzie tramwaj

tunelLema / MeissnerapoczątekMeissnerarondo MłyńskiewęzełLublańskarondo Polsadwęzeł + tunelDobrego PasterzaKrzesławickaBohomolcaJancarzaMistrzejowicekoniecSchemat poglądowy — 4,5 km, 19 przystanków, dwa węzły przesiadkowe wielopoziomowe

Przed otwarciem miasto planuje dzień otwarty: w sobotę 19 września, a jeśli się uda, także w niedzielę, trasę i tunel będzie można obejrzeć pieszo. Godziny zwiedzania i pierwszych kursów w poniedziałek urząd ma podać w osobnym komunikacie.

Trzy linie na nowej trasie

  • Linia 12, nowa. Osiedle Piastów – Czerwone Maki P+R przez Mistrzejowice, nową trasę, Stare Miasto, rondo Grunwaldzkie i Ruczaj. Co 7,5 minuty, najpojemniejszym taborem. Zastępuje linię 52.
  • Linia 9. Mistrzejowice – Nowy Bieżanów P+R, ale nową trasą przez Prądnik Czerwony i Olszę, dalej przez rondo Mogilskie, Grzegórzki i Zabłocie.
  • Linia 16. Pleszów – Dworzec Towarowy przez Nową Hutę, Bieńczyce, Mistrzejowice, nową trasę, rondo Mogilskie i tunel pod Dworcem Głównym.

Co zmienia się w całym mieście od 21 września

Otwarcie trasy to pierwszy etap nowej siatki połączeń Komunikacji Miejskiej w Krakowie. Zmiany wykraczają daleko poza Mistrzejowice.

  • Linia 50 zmienia numer na 7. Trasa bez zmian: Górka Narodowa P+R – Kurdwanów P+R przez tunel pod Dworcem Głównym.
  • Nowa linia 15: Krowodrza Górka P+R – Osiedle Piastów.
  • Linia 21 pojedzie między Osiedlem Piastów a pętlą Bardosa, linia 5 między Górką Narodową a Wzgórzami Krzesławickimi.
  • Zawieszone tramwaje 2, 6, 10 i 19. W miejsce dziesiątki jeździ linia 70: Kurdwanów P+R – Pleszów. Znikają numery 44 i 52.
  • Autobusy: linie 124 i 424 łączą się w jedną 124, co 15 minut w szczycie, wydłużoną do pętli TAURON Arena Kraków Al. Pokoju. Linia 182 zostaje na krótkiej trasie Osiedle Na Stoku – Mistrzejowice jako dowóz do tramwaju. Linia 132 jedzie nową trasą przez Wiślicką, Broniewskiego i Aleję Andersa. Linia 502 co 7,5 minuty w szczycie, Osiedle Podwawelskie – Plac Centralny. Znikają 189, 424 i 482.

Rozkłady jazdy i mapa nowego układu są w serwisie kmkrakow.pl/nowasiatka, a harmonogram kolejnych etapów na kmkrakow.pl/harmonogram. Kolejne zmiany miasto zapowiada po otwarciu przebudowanej pętli Wzgórza Krzesławickie.

Czwarty termin i milion złotych kar

To czwarta data otwarcia. Pierwotnie tramwaj miał pojechać do końca 2025 roku, potem mówiono o pierwszym kwartale 2026, o 30 czerwca i wreszcie o 31 sierpnia, który aneksem do umowy ustalono jako „pierwszy dzień dostępności”. Wykonawca, firma Gülermak, tego terminu nie dotrzymał. Od 1 września Zarząd Dróg Miasta Krakowa nalicza karę 50 tysięcy złotych za każdy dzień zwłoki. Do 21 września uzbiera się około miliona złotych. Pierwszy wniosek o pozwolenie na użytkowanie inspektorat nadzoru budowlanego odrzucił.

ZDMK deklarował w sierpniu, że odbierze trasę dopiero wtedy, gdy nie będzie miała usterek innych niż drobne i możliwe do usunięcia w trakcie bezpiecznej eksploatacji. Partner prywatny nie dostaje żadnego wynagrodzenia, dopóki nie uzyska pierwszego dnia dostępności. Umowę w formule partnerstwa publiczno-prywatnego podpisano w grudniu 2020 roku na 24 lata; opiewa na około 1,1 miliarda złotych, a z obsługą długu partnera na około 2,1 miliarda. Całą historię inwestycji, od wpisania trasy do studium w 2003 roku, opisaliśmy w tekście o 23 latach czekania na tramwaj.

Mieszkańcy: „Uwierzymy, jak zobaczymy”

Pod wpisami o otwarciu w mediach społecznościowych zebrały się setki komentarzy. Przejrzeliśmy je i wybraliśmy głosy, które powtarzają się najczęściej. Pomijamy wpisy obraźliwe. Nazwiska skracamy, bo to komentarze prywatnych osób.

Najwięcej jest nieufności wobec terminu. „Uwierzymy, jak zobaczymy” pisze Monika G. „Oby tym razem to nie była kolejna polityczna wrzutka, tylko realny termin. Mieszkańcy tej części Krakowa są już zmęczeni ciągłymi opóźnieniami i utrudnieniami” dodaje Przemysław Z. Bartłomiej L. przypomina, że „pierwotny termin ukończenia najdroższego tramwaju w historii to grudzień 2025”. Mateusz W. streszcza to w trzech linijkach: „4,5 km trasy, 3 lata budowy, 3 prezydentów”.

Drugi wątek to stan otoczenia torowiska. „Jaki jest sens puszczać tramwaj, skoro znaczna część otaczającej torowiska inwestycji jest niegotowa? Brak sporych części chodników, niewybrukowane do końca przejścia dla pieszych” pyta Michał K. Kamil B. ocenia, że „tam jest jeszcze pracy i budowy na kilka miesięcy”. Część komentujących obawia się, że po odbiorze trasy przestaną być naliczane kary, a poprawki potrwają miesiącami. Z komunikatów miasta, do których dotarliśmy, nie wynika, jakie prace zostaną dokończone po 21 września; ZDMK zapowiadał odbiór tylko przy usterkach „drobnych”.

Trzeci wątek to praktyka pierwszych dni. Grzegorz L. pyta, „gdzie są rozkłady nowej siatki” i „ile jest zapisane tym razem kary za niedotrzymanie terminu”. Inni zwracają uwagę, że start w poniedziałkowy szczyt to ryzyko, bo ewentualne zatrzymania na nowej trasie uderzą w ludzi jadących do pracy, i że zabrakło przystanku przy ulicy Kurzei. Magdalena S. patrzy z Nowej Huty: „Zabierają Hucie dwa tramwaje i dają jakiś pseudozamiennik”. Wit K. pyta o przepustowość Mogilskiej i o łącznik tramwajowy między Mogilską a Aleją Pokoju.

Są też głosy ulgi. „W końcu jest konkretna data, bo mieszkańcy Mistrzejowic naprawdę długo na tę trasę czekają. Oby teraz wszystko poszło zgodnie z planem” pisze Robert D. Antoni T. dodaje, że „mieszkańcy Mistrzejowic pewnie już nie mogą się doczekać, żeby w końcu normalnie korzystać z tej trasy”. Martin V. deklaruje, że „kupił już bilet, z miejscem siedzącym”.

Co sprawdzimy w poniedziałek

Będziemy na trasie od pierwszego kursu. Sprawdzimy, czy tramwaje pojechały o zapowiedzianej porze, jak działa priorytet na sygnalizacji, ile realnie trwa przejazd z Mistrzejowic do ronda Mogilskiego i jak wygląda otoczenie przystanków. O tym, co zostało do dokończenia po otwarciu, zapytamy Zarząd Dróg Miasta Krakowa. Tramwaj do Mistrzejowic jest też jednym z tematów naszej ankiety dla kandydatów na prezydenta, którzy 27 września stają do wyborów.