Całe życie czegoś szukamy. To nie jest zarzut ani skarga — to po prostu stan domyślny człowieka. Zgubiłeś klucze rano, wieczorem gubisz sens, a między jednym a drugim szukasz parkingu, okazji, słów, siebie. Gdyby policzyć godziny, które spędzamy na szukaniu czegokolwiek, wyszłoby pewnie, że to jest właściwa treść życia, a reszta — to tylko krótkie chwile, kiedy coś akurat mamy, zanim znów zgubimy.

Zauważyłem, że szukanie zmienia się z wiekiem, choć zawsze zostaje szukaniem. W młodości szuka się na zewnątrz: miejsca, człowieka, przełomu, który wszystko ustawi. Jest w tym piękna naiwność — przekonanie, że gdzieś jest ten jeden brakujący element, i kiedy go znajdziemy, układanka się domknie. Jedzie się więc za pracą, za miłością, za miastem, za marzeniem, pewnym, że to tam, za zakrętem, czeka całość.

A potem przychodzi wiek, w którym człowiek odkrywa rzecz niewygodną: że najwięcej czasu szukał rzeczy, które cały czas miał, tylko odłożył nie tam, co trzeba. Albo gorzej — że szukał na zewnątrz czegoś, co można znaleźć wyłącznie w środku, i że żadne miasto, żaden człowiek, żadna okazja tego nie dostarczy, bo to nie jest towar na półce. Spokoju nie ma w sklepie. Sensu nie przywiozą kurierem. A jednak dalej zamawiamy, dalej sprawdzamy, czy aby na pewno nie pojawił się w nowej dostawie.

Najciekawsze jest to, że znalezienie rzadko kończy szukanie. Znajdujesz pracę — zaczynasz szukać lepszej. Znajdujesz miłość — po jakimś czasie szukasz w niej tego, czego ci w niej brakuje. Człowiek jest urządzeniem skonstruowanym tak, by nigdy nie osiągnąć stanu „mam wszystko”, i podejrzewam, że to nie błąd konstrukcyjny, tylko cały zamysł. Bo ten, kto znalazł już wszystko, nie ma po co wstawać rano. Szukanie jest paliwem. Niespełnienie — silnikiem. Gdyby nas w pełni zaspokoić, stanęlibyśmy jak zegar, któremu skończył się mechanizm.

Więc może cała sztuka nie polega na tym, żeby wreszcie znaleźć i odetchnąć. Może polega na tym, żeby wybierać, czego się szuka. Bo szukać będziemy tak czy inaczej — pytanie tylko, za czym wyślemy to swoje życie. Jedni gonią przez pięćdziesiąt lat za czymś, co i tak nie nasyci, i dziwią się na końcu, że głodni. Inni w pewnym momencie przestają szukać szczęścia jako rzeczy do zdobycia, a zaczynają je zauważać jako coś, co przez cały czas przechodziło obok, niezatrzymane, bo byli zajęci szukaniem.

Nie wiem, czego dziś szukam. Wiem, że szukam — to czuję wyraźnie, ten lekki niepokój pod mostkiem, który każe wstać i sprawdzić, czy czegoś nie przeoczyłem. Dawniej brałem to za brak. Dziś coraz częściej myślę, że to po prostu znak, że jeszcze żyję. Że urządzenie działa. Że nie stanąłem.

A rzeczy, których naprawdę szukamy — te najważniejsze — mają to do siebie, że znajdują się same, zwykle w chwili, gdy na moment przestajemy ich szukać. Wystarczy odłożyć latarkę i rozejrzeć się w zwykłym świetle. Tyle że na to też trzeba dojrzeć. I pewnie dlatego całe życie szukamy — żeby w końcu nauczyć się, kiedy przestać.

Fot. Piotr Glazar